وقتی طرح جعبه دارو روی مانیتور بزرگنمایی شده است، نوشتهها ممکن است کاملاً واضح به نظر برسند؛ اما همان طرح، پس از چاپ و تاخوردن مقوا، میتواند خواندن نام فرآورده یا قدرت دارو را دشوار کند. اگر جعبه به نوشته بریل هم نیاز داشته باشد، بررسی تصویر دیجیتال بهتنهایی برای ارزیابی برجستگی نقاط کافی نیست.
برای کنترل خوانایی جعبه دارویی، ابتدا اطلاعات مصوب فرآورده را با طرح در اندازه واقعی مقایسه کنید، سپس امکان خواندن نوشتهها را روی نمونه ساختهشده بسنجید و در صورت نیاز، محتوای بریل و کیفیت برجستگی آن را جداگانه تأیید کنید. این راهنما برای طراحان بستهبندی، مسئولان فنی شرکتهای دارویی و کارشناسان خرید چاپ جعبه مقوایی تهیه شده است؛ نه برای تعیین دستور مصرف یا تدوین متن پزشکی.
کدام اطلاعات روی جعبه دارو باید برجستهتر باشند؟
طراحی را از هویت فرآورده آغاز کنید. نام دارو، قدرت آن (مقدار یا غلظت ماده مؤثره طبق متن مصوب)، شکل دارویی و در صورت لزوم راه مصرف، باید چنان چیده شوند که خواننده بتواند ارتباط آنها را با یکدیگر تشخیص دهد. محل و اولویت سایر اطلاعات، از جمله هشدارها و مشخصات متغیر، باید با مرجع مصوب همان محصول هماهنگ باشد. طراح مجاز نیست برای خلوتتر شدن بسته، هشدار یا واحد اندازهگیری را خودسرانه تغییر دهد.
راهنمای خوانایی کمیسیون اروپا، در بخش مربوط به برچسب دارو، بر دسترسی آسان به اطلاعات هویتی و کنتراست مناسب تأکید دارد. این سند مربوط به بازار اروپا است و جایگزین الزامات ایران نیست.
نام و قدرت فرآورده را در نمای اصلی کنار هم ارزیابی کنید. اگر برای دیدن قدرت دارو باید جعبه را بچرخانید، بررسی کنید که آیا ترکیببندی دیگری با حفظ اطلاعات مصوب امکانپذیر است. لوگو و عناصر تزئینی نباید فضای لازم برای نوشتههای اصلی را اشغال کنند. وجود چند قدرت متفاوت از یک محصول نیز ایجاب میکند طرحهای آنها کنار یکدیگر بازبینی شوند؛ تفاوت رنگ همراه با تمایز روشن نوشتاری مفید است، اما نباید تنها نشانه تمایز باشد.
خوانایی نوشتهها را در اندازه واقعی چگونه بسنجیم؟
نسخه چاپی طرح را بدون تغییر مقیاس تهیه کنید و با ابعاد مصوب جعبه بسنجید. در این مرحله هدف، یافتن مشکلات چیدمان است. نمونه کاغذی معمولی نمیتواند رفتار جوهر، روکش و برجستگی روی مقوای واقعی را نشان دهد؛ این موارد باید روی نمونه مناسب تولید بررسی شوند.
فونت، فاصله و تراکم متن
در نوشته فارسی، وضوح نقطهها، دندانهها و اتصال حروف را بررسی کنید. اگر ارقام یا واحدهای لاتین میان متن فارسی قرار دارند، ترتیب و موقعیت آنها را با متن مصوب تطبیق دهید. فونتی که در تیتر خوشخوان است ممکن است در یک بند متراکم انتخاب مناسبی نباشد. به جای کوچککردن همه نوشتهها، ابتدا فضای غیرضروری لوگو، تزئینات یا حاشیههای نامتناسب را بازنگری کنید.
برای حداقل اندازه فونت و فاصله خطوط، یک عدد ثابت و تأییدشده برای همه جعبههای دارویی ایران در این راهنما در اختیار نداریم؛ نسخه جاری الزامات محصول و شرایط چاپ باید از مسئول فنی و مجری سفارش دریافت شود. اگر پس از اصلاح چیدمان هنوز متن جا نمیشود، مسئله را برای تصمیم درباره ساختار بسته یا نحوه ارائه اطلاعات به مسئول مجاز ارجاع دهید.
کنتراست و اثر روکش
نوشته را روی زمینهای ارزیابی کنید که واقعاً برای تولید انتخاب شده است. متن روشن روی زمینه روشن یا نوشته روی تصویر شلوغ ممکن است تشخیص حروف را دشوار کند. بازتاب نور از سطوح براق و متالیک نیز باید هنگام بررسی نمونه در نظر گرفته شود. نمونه را زیر نورهای متفاوت و با تغییر زاویه دید بررسی کنید؛ هر بخش ناخوانا را روی همان پنل علامت بزنید تا اصلاح به محل دقیق محدود شود.
بریل روی جعبه دارو چیست و چه زمانی بررسی آن لازم است؟
بریل یک نظام خواندن و نوشتن لمسی است که نشانههای آن با آرایش نقاط برجسته شکل میگیرند. روی جعبه مقوایی، این نقاط ممکن است با برجستهکاری ایجاد شوند. تصویر چاپشده نقاط روی کاغذ، بدون برجستگی قابل لمس، شاهد خوانایی بریل نیست.
در راهنمای پیش از صدور مجوز آژانس دارویی اروپا (EMA)، بخش ۳.۱.۴، درج نام دارو و قدرت آن به بریل برای فرآوردههای مشمول توضیح داده شده است. برای محصولی که فقط با یک قدرت مجوز دارد، درج نام بهتنهایی میتواند قابل قبول باشد؛ محصولاتی که دارو در آنها فقط بهدست کارکنان سلامت به بیمار داده میشود نیز شرایط جداگانه دارند. این قواعد مختص دامنه همان راهنما هستند.
برای سفارش داخلی ایران، پیش از تعیین متن بریل، از مسئول رگولاتوری فرآورده بخواهید الزام، بازار مقصد، زبان و محتوای مصوب را مشخص کند. برای صادرات نیز مقررات بازار مقصد باید بررسی شوند. توانایی چاپخانه برای تولید بریل با کیفیت مورد توافق، موضوع جداگانهای است و باید پیش از سفارش احراز شود.
استاندارد ISO 17351:2013 به کاربرد بریل در برچسبگذاری فرآوردههای دارویی اختصاص دارد. برای تعیین ابعاد نقاط، حدود پذیرش و روش اندازهگیری، نسخه معتبر و کامل استاندارد مورد توافق و مشخصات سفارش را مبنا قرار دهید؛ صرف اشاره به شماره استاندارد، انطباق نمونه را اثبات نمیکند.
محل بریل روی جعبه و کیفیت برجستگی آن را چگونه کنترل کنیم؟
برای جانمایی بریل، ابتدا جعبه را به شکل نهایی تا کنید و مشخص کنید کدام سطح برای خواندن لمسی مناسب است. نقاط نباید بهگونهای قرار گیرند که خواندن آنها با خط تا، لبه پنل یا اتصال چسب مختل شود. بررسی کنید که برجستهکاری، خواندن نوشتههای بصری همان ناحیه را نیز مختل نکرده باشد. اگر محل انتخابی با نوشته یا کدهای مصوب تداخل دارد، طرح را با نظر مسئولان مربوط بازنگری کنید.
راهنمای تخصصی انجمن تولیدکنندگان جعبه مقوایی اروپا (ECMA)، بخش برجستهکاری بریل کنترل موقعیت، جهت، کیفیت و ارتفاع نقاط را در نظام کنترل تولید مطرح میکند. برای سفارش خود، آزمون فیزیکی و معیار پذیرش را پیش از تأیید نمونه با مجری توافق کنید.
کنترل محتوای بریل باید از کنترل کیفیت ساخت آن مستقل باشد. نقاطی که بهخوبی برجسته شدهاند، اگر متن یا جهت اشتباه داشته باشند، قابل تأیید نیستند. متن را به فرد واجد صلاحیت برای بازخوانی بریل بسپارید و اندازهگیری فنی را مطابق روش توافقشده ثبت کنید. مشاهده چشمی یا لمس توسط فرد ناآشنا با بریل جای ارزیابی تخصصی را نمیگیرد.
چکلیست بازبینی نمونه جعبه پیش از چاپ انبوه
این چکلیست پیشنهادی را میتوان برای ثبت نتیجه بازبینی یک سفارش استفاده کرد. برای هر مورد، شناسه نمونه، وضعیت قبول یا نیاز به اصلاح، محل مغایرت و نام مسئول بررسی را ثبت کنید.
- صحت محتوا: نام، قدرت، شکل دارویی، واحدها و سایر نوشتهها دقیقاً با متن مصوب مطابقت دارند.
- سلسلهمراتب: نام و قدرت در نمای جعبه قابل تشخیص هستند و تفاوت نوشتاری بستههای مشابه قابل تشخیص است.
- خوانایی بصری: حروف، ارقام، فاصلهها و کنتراست روی نمونه با مقیاس واقعی بررسی شدهاند.
- سطح ساختهشده: نوشتهها پس از تاخوردن، تشکیل جعبه و اعمال پوشش مورد نظر قابل خواندن هستند.
- بریل، در صورت الزام: متن، زبان، جهت، محل و ویژگیهای فیزیکی طبق معیار مورد توافق بررسی شدهاند.
- نتیجه بازبینی: مغایرتها رفع شدهاند و نسخه نمونه و تأیید صاحبان مسئولیت مشخص است.
برای تقسیم مسئولیت، مسئول فنی یا رگولاتوری نسخه اطلاعات و الزام بریل را تأیید میکند؛ طراح، جانمایی و خوانایی بصری را بررسی میکند؛ فرد واجد صلاحیت متن بریل را بازخوانی میکند؛ چاپخانه و واحد کیفیت، امکان اجرا و انطباق نمونه فیزیکی با معیارهای پذیرفتهشده را ارزیابی میکنند. تقسیم دقیق نقشها باید در رویه همان سفارش مشخص شود.
مثال فرضی: دو جعبه از یک فرآورده با قدرتهای متفاوت و ظاهر نزدیک در کنار هم قرار میگیرند. روی نمونه واقعی، رقم قدرت یکی از جعبهها به علت بازتاب روکش بهسختی دیده میشود. اقدام مناسب این است که محل یا زمینه نوشته با حفظ متن مصوب اصلاح شود و هر دو نمونه مجدداً کنار هم ارزیابی شوند. اگر جانمایی بریل نیز تغییر کرده باشد، بازبینی محتوایی و فیزیکی آن تکرار شود. تأیید نسخه قبلی را نباید به نمونه اصلاحشده منتقل کرد.
نتیجه بازبینی را پیش از شروع تولید مشخص کنید
اگر متن با مرجع مصوب مغایرت دارد یا خوانایی بریل موردنیاز هنوز تأیید نشده است، نمونه را برای چاپ انبوه آزاد نکنید. موارد نامرتبط با سفارش، مانند بریل برای فرآوردهای که الزام آن از مرجع مجاز بررسی و منتفی شده است، باید جدا از موارد بررسینشده ثبت شوند. این تفاوت از باقیماندن یک کنترل ضروری بدون مسئول جلوگیری میکند.
بازبینی خوانایی یکی از نقاط کنترل پیش از تولید است. برای شناخت ارتباط این مرحله با چاپ، ساخت و کنترل تحویل جعبه مقوایی، راهنمای مراحل تولید جعبه دارویی را در آنلاین چاپ مطالعه کنید.
«فرم دریافت مشاوره رایگان»
کارشناسان متخصص ما در زمینه طراحی و چاپ، آماده ارائه مشاوره رایگان به شما هستند. تنها کافیست فرم زیر را تکمیل کنید تا در اسرع وقت با شما تماس بگیریم و راهنماییهای لازم را ارائه دهیم.